01
AKICI KONUŞMA BOZUKLUĞU/KEKEMELİK ve HIZLI BOZUK KONUŞMA
Akıcılık bozukluğu konuşma hızının sekteye uğramasıdır. Konuşmak zaman zaman hepimiz için zor olabilir. Konuşurken olağan dışı çaba, gerginlik ve zorluk hissedebilirsiniz.
-Sözcüklerin bir kısmını tekrar edebilirsiniz (tekrarlar kakakakalem)
-Sesleri uzatabilirsiniz (uzatmalar kaaaaaalem)
-Sözcükleri çıkartırken engel hissedebilirsiniz (blok kkkkkalem).
Bazen kekemelik konuşma ile ilgili olumsuz duyguları da içerebilir (takıldığınız zaman utanabilirsiniz). Konuşmaktan kaçınabilir, takılmaların yaşandığı durumdan kaçmak isteyebilirsiniz ( telefonla ve ya yabancılar ile konuşmak istemeyebilirsiniz).
Kekemelik günden güne değişebilir. Bazı zamanlar ortadan kaybolabilir, bazı zamanlar çok yoğunlaşabilir.
Göz kırpma, ayak vurma, yumruklarını sıkma yada sesin aniden yükselmesi gibi vücutta olan bazı davranışlar konuşmanıza eşlik edebilir.
Hızlı bozuk konuşma sırasında ise sesleri ve ya heceleri atabilir, iletişim sırasında anlaşılmadığınız ile ilgili geri dönütler alabilirisiniz ve bunun nedenin farkında olmayabilirsiniz.
Çok hızlı konuşma anlaşılırlığı düşürür. Terapilerde konuşma ve konuşma hızı üzerinde farkındalığınızın gelişmesi ve konuşma davranışınızın değiştirilmesi üzerinde çalışılır.
Kendinizin veya çocuğunuzun kekelediğini düşünüyorsanız , konuşurken anlaşılmayacak kadar hızlı konuştuğunuzu düşünüyorsanız bir dil ve konuşma terapistinden yardım almanızda fayda var.
Dil konuşma terapistleri takılmalar anında yaşanan olumsuz duygular üzerine çalışacak, konuşma mekanizması ile ilgili bilgilendirecek, akıcılık şekillendirme ve kekemeliği değiştirme teknikleri ile akıcılığınızı artırmanıza yardımcı olacaktır.
02
KONUŞMA SESİ BOZUKLUKLARI
Kişinin konuşması bazen bulunduğu dil çevresinde (türkçe, İngilizce, Arapça vb) tipik olarak üretilen ses özelliklerinden farklı olabilir. Her dilin kendine özgü ses özellikleri bu seslerin sıralaması ve sıralama için kullanılan kuralları vardır. Doğru bir üretim için konuşma eylemi sırasında kullanılan organların uyumlu ve ardışık hareket etmesi gerekir . Üretim sırasında, farklılığa sebep olan tüm bozukluklar, konuşma sesi bozukluğu olarak adlandırılır. Dudak damak yarıklıklarına bağlı olarak yaşanan konuşma sorunlarıda bu gurup içindedir.
Artikülasyon Bozuklukluğu olan bir çocuk /tatlı/ yerine /kaklı/
/çizme/ yerine /dizme/
/resim/ yerine /yesim/ diyebilir.
Fonolojik Bozukluğu olan bir çocuk ise
bazen sesleri üretebilir ama sözcük içinde doğru yerde kullanmayabilir.
/k/ sesini üretebilir fakat,
/kapak/ yerine /kapat/
/m/ sesini üretebilir fakat,
/mum/ yerine /mun/ diyebilir.
hatalar yoğun ise çocuğun konuşma anlaşılırlığı düşer ve iletişimin kurmasını etkileyebilir.
TERAPİLERDE kişinin yaşadığı topluma ait konuşma sesine ilişkin üretimin nasıl gerçekleşeceğini artikülatörlerini nasıl pozisyonlaması gerektiği çeşitli teknikler ile öğretmektir.
Daha fazla bilgi edinmek için bir dil konuşma terapistinden bilgi ve değerlendirme isteyebilirsiniz.
03
ÇOCUKLARIN DİL GELİŞİMİ
Dil gelişimi genellikle Alıcı Dil ve İfade Edici Dil olmak üzere iki ana kategoriye ayrılır. Alıcı Dil, dil anlama becerilerini içerirken İfade Edici Dil ise konuşma becerileriyle ilgilidir.
Çocukların 3,5-4 yaşında doğal iletişim içerisinde %100 anlaşılır olması beklenir.
Bazen çocuklar anlaşılır konuşabilir ancak sohbeti takip edemez, ekleri doğru kullanamaz, sözcükleri Türkçe dil kurallarına uygun şekilde sıralayamaz.
Çocuğun yaşına uygun olmayan sözcük dağarcığı ve cümle becerisi, anlaşılırlığının düşük olması, sözcükler yerine hızlı ve belirsiz sesler kullanması da birer dil bozukluğu belirtisi olabilir.
Dil ve konuşma gelişimi, çocukların oyun ve aile ile etkileşimleri sırasında gözlemlenir ve analiz edilir. Gelişimin takvim yaşına uygun olup olmadığına bakılarak terapi süreçleri belirlenir. Ebeveynler, dil ve konuşma terapistlerine başvurarak çocuklarının dil gelişimini destekleyici adımlar atabilirler.
Dil gelişimi konusunda endişeleriniz varsa, bir dil ve konuşma terapistinden bilgi ve değerlendirme talep ederek çocuğunuzun dil becerilerini destekleyici adımlar atabilirsiniz. Erken müdahale genellikle daha etkili sonuçlar doğurur.
04
ÇOCUKLARDA BESLENME SORUNLARI
Beslenme, vücudun sağlıklı bir şekilde çalışabilmesi için gerekli olan besin maddelerini alarak besinlerin sindirilmesi, kullanılması ve atılmasını içeren süreçtir.
Doğum anından başlayan ve yaşam boyu süren beslenme; 50 çift kas, 6 kranial sinirin karmaşık kombinasyonu ve koordinasyonu ile gerçekleşir. Bir bebeğin yaşamın ilk birkaç haftası ve hatta ayları için tamamlayacağı en karmaşık ve fiziksel olarak zorlu görevdir.
Bu süreç bazen tökezler. Bazı bebekler yiyecekleri rahatça yanında tutamayabilir ve ilgi gösteremeyebilir. Yemek zamanları çocuk için kafa karıştırıcı ve korkutucu olabilirken, yiyeceklerin reddi, kısıtlı yeme alışkanlıkları, çiğneme gibi sorunlar aileler için stresli ve endişe edici olur.
Örneğin; Besinin görüntüsünün karmaşık bulunması (soslu gıda yememek) , bütünlüğü bozuk besinleri ve ya ıslak gıdaları reddetmek, koku ve renklere karşı hassasiyet, pütürlü gıdaların reddi, katı gıdaya geçememe ve sadece püre kıvamında gıdaların tercih edilmesi gibi durumlarla karşılaşılabilir.
Beslenme bozuklukları; davranışsal, duyusal, çevresel, tıbbi veya alışkanlıktan kaynaklanabilir.
Eğer seçici yeme alışkanlığı ve beslenme ile ilgili endişeleriniz varsa, beslenme bozuklukları konusunda uzmanlaşmış bir dil ve konuşma terapistinden destek alabilirsiniz.
Sorunlar değerlendirildikten sonra terapi programları oluşturulacak ve süreç detaylı bir şekilde takip edilecektir.
05
SES BOZUKLUKLARI
Ses bozuklukları, ses özelliklerinin (kalite, perde, gürlük, esneklik vb.) kişinin yaşına ve cinsiyetine uygun olmayacak şekilde bozulması durumunu ifade eder. Uzun konuşmalar sırasında sesiniz kısılabilir, tonunda değişiklik hissedebilir, konuşma esnasında sesinizde titreme, kırılmalar olabilir, takılma hissi yaşayabilir veya sesiniz hırıltılı ve soluklu gelebilir. Normal bir sesiniz varken aniden sesiniz hiç çıkmayabilir, fısıltı veya soluklu bir konuşma yapabilirsiniz.
Ses bozukluklarının tedavisinde amaç, larenksin fonksiyonunu düzelterek vokal potansiyelin ürettiği doğal sese ulaşmaktır. Bu süreçte dil ve konuşma terapistleri önemli bir rol üstlenir. Terapistler, ses bozukluğunun nedenlerini belirlemek ve uygun terapi programlarını oluşturmak için değerlendirme yaparlar. Bireye özel terapi seansları ile ses iyileştirme ve güçlendirme çalışmaları gerçekleştirilir.
Eğer ses bozukluğu konusunda endişeleriniz varsa, bir dil ve konuşma terapistinden bilgi ve değerlendirme talep ederek sorununuzu çözmeye yönelik adımlar atabilirsiniz. Ses sağlığı konusunda erken müdahale genellikle daha etkili sonuçlar doğurur.
06
AFAZİ NEDİR ve NEDEN OLUR?
Afazi, beyin hasarı nedeniyle dil yeteneğinin kısmen veya tamamen kaybı veya bozulmasıdır. Genellikle, sol beyin yarısındaki bir bölgedeki hasardan kaynaklanır. Afazi, konuşma üretme, dil anlama, okuma ve yazma yeteneklerini etkileyebilir.
Afaziye Neden Olan Faktörler: İnme, kafa travması, beyin tümörleri, nörolojik hastalıklar, beyin enfarktüsü.
Terapi dil becerilerini yeniden kazanmaya ve iletişim becerilerini geliştirmeye odaklanır.
07
Motor Konuşma Bozukluğu ve Etkileri
Motor konuşma bozukluğu, konuşmanın gerçekleşmesini sağlayan hareketlerin hızında, zamanlamasında, gücünde, eklem açıklığında ve sıralamasında etkilenme durumunu ifade eder. Bu durumda iki yaygın tür bulunmaktadır:
Dizartri: Dizartri, konuşmayı kontrol eden kaslarda veya kas gruplarında hasar veya zayıflık olduğunda ortaya çıkar. Bu durumda, konuşma anlaşılabilirliğinde azalma, sesin boğuk veya düzensiz olması gibi belirtiler görülebilir. Genellikle nörolojik durumlarla ilişkilendirilen dizartri, örneğin inme, beyin travması, Parkinson hastalığı gibi durumlarla ilişkilidir.
Apraksi: Apraksi, konuşma kaslarında değil, beyindeki motor kontrol merkezlerinde bir sorun olduğunda ortaya çıkar. Kişi konuşmayı planlama ve harekete geçirme konusunda zorluk çekebilir. Apraksi genellikle kas gücü veya koordinasyonu ile ilgili değil, ancak konuşmayı etkileyebilir ve anlaşılabilirliği azaltabilir.
Motor konuşma bozuklukları hakkında doğru bilgilendirme ve farkındalık, etkili tedavi ve destek için önemlidir. Bu bozukluklarla ilgili daha fazla bilgi edinmek ve uzman bir konuşma terapistinden destek almak önemlidir.